Fiat X1/9 Club Nederland
20 februari 2012

De dynamo en storingen


Als de accu van de X 1/9 steeds weer opnieuw opgeladen moet worden mag je er vanuit gaan dat de dynamo een defect heeft. Voordat de dynamo uitgebouwd wordt of geruild met een nieuw exemplaar, moet je er wel zeker van zijn dat deze de veroorzaker is van de storing.
Categorie: Elektronica
Ingezonden door: Administrator
Belangrijk: bij het werken aan het elektrische systeem zoals startmotor of dynamo absoluut de accupolen losmaken! Onafhankelijk van het vermogen van een dynamo geldt: de dynamo kan niet de oorzaak zijn van de slechte conditie van een accu als deze bij ingeschakeld licht en ventilatiesysteem bij een toerental van ongeveer 2500t/min een uitgangsspanning heeft van meer dan 13,5 Volt. Als deze spanning aan de accu gemeten wordt mag je er eigenlijk vanuit gaan dat het oplaadsysteem (de dynamo) in orde is. In de praktijk ziet het er soms wat anders uit, het is slechts een momentmeting. Allereerst moet je controleren of de laadtoestand van de accu goed is middels een blik op het laadcontrolelampje op het dashboard. Bij een afwijking is het belangrijk de kabels bij de accu te controleren, dus de massakabel aan het chassis naar de -/pool van de accu en de aansluitingen aan de accupolen. Vervolgens de spanning van de V-snaar van de dynamoaandrijving controleren (in het midden d.m.v. drukken met de duim maximaal 15 mm in te drukken). Een goed gespannen ook oudere V-snaar zal weinig slippen. Controleer de aansluitingen B+ en D+ van de dynamo op corrosie. Om de koolborstels van de dynamo's met ingebouwde regelaar te controleren wordt de dynamo uit de X 1/9 genomen. Bij de Bosch modellen zijn de borstels gemakkelijk bereikbaar. Bij Marelli moet de dynamo deels gedemonteerd worden. Naar verwachting zijn de borstels na 20.000 km versleten.

De borstel moet minimaal een lengte hebben van 5 mm (nieuw 13 mm ). Als de borstels te ver zijn afgesleten moet de spanningsregelaar vervangen worden. Een goedkopere oplossing is m.b.v. een reparatieset van Bosch (nr. 1127014022) de borstels compleet met veer aan de regelaar te solderen. Prijs van een vervangingsset is ongeveer € 6. De aanslag op de sleepringen van het anker reinigen met behulp van polijstpapier en contactspray. Als de sleepringen van het anker sterk zijn ingelopen of de lagers versleten zijn, moet de dynamo vervangen worden door een ruilexemplaar of een nieuwe. Bij de 1300 modellen met externe spanningsregelaar is de oorzaak van storingen vaak te zoeken bij de – en + aansluitingen aan de regelaar en de 4-polige stekker aan de dynamo. Deze zijn vaak gecorrodeerd. Ook de aansluiting B+ van de dynamo naar de startmotor moet gecontroleerd worden. Het meest gemakkelijk is de kabel aan beide zijden los te nemen en vervolgens de contacten te reinigen.

Controle van de dynamo: het oplichten van het controlelampje van de dynamo tijdens het rijden of  bij ingeschakelde stroomverbruikers maakt het zoeken naar storingen ingewikkelder. Ook fouten in het elektrische systeem zoals de problematische aansluiting bij het contactslot of het contactslot zelf kunnen de werking van het laadcontrolelampje beïnvloeden. Vaak is het oplichten van het lampje een reden om er werk van te maken. Het laadcontrolelampje moet bij "contact aan"oplichten en bij draaiende motor doven.

Enkele storingen m.b.t. de dynamo:

het laadcontrolelampje gaat niet branden bij contact aan
  • onderbreking kabel van dynamo naar startmotor , meestal onderbreking  kabelschoen
  • versleten koolborstels van de dynamo
  • defecte dioden in de dynamo
  • slechte aansluiting steker in het instrumentenpaneel (beschadigde contacten)
  • slecht contact fitting lampje
  • 4-polige stekker contactslot ingebrand of gecorrodeerd

het laadcontrolelampje gaat tijdens het rijden aan en uit

  • versleten koolborstels dynamospanningsregelaar of vervuilde sleepringen dynamo
  • beschadigde kabelschoen bij startmotor of dynamo B+
  • kortsluiting kabel dynamo naar startmotor

laadcontrolelampje brandt afhankelijk van het inschakelen van de verlichting of ventilator

  • oorzaak is te zoeken bij de 4-polige stekker van het contactslot
  • aansluiting van de dynamo naar startmotor B+ is niet in orde
  • dioden dynamo defect

laadcontrolelampje brandt of licht op tijdens het rijden bij regenweer

  • slippende V-snaar
  • plastic bescherming dynamo ontbreekt
  • beschermingsplaat motorruimte ontbreekt

Uit: Insider Bertone X 1/9 Club Deutschland nr. 58, Peter Hochmuth
Vertaling: Henk Martens met dank aan Joop van der Blij